Thổ Phục Linh- Vị thuốc là thảo dược quý với nhiều công dụng khác nhau.

THỔ PHỤC LINH tên gọi khác là khúc khắc, kim cang, mọt hoi đòi, tơ pớt,… Nó có tên khoa học là Smilax glabra roxb được dùng để giải độc, chữa các chứng bệnh về xương khớp, đau nhức, phong thấp, trị chân tay phù nề (chứng cước khí), có lợi cho gân cốt. Không chỉ vậy, khi sử dụng thổ phục linh, các chứng co rút, nhức mỏi gân cơ, đau bụng kinh, mụn nhọt, mẩn ngứa, mày đay,..

*  Đặc điểm nhận dạng cây thổ phục linh

Thổ phục linh dược liệu được phân bổ chủ yếu ở vùng có khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới, có nhiều ở các nước như Ấn Độ, Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á. Tại Việt Nam, cây này khá phổ biến, mọc nhiều ở các nương rẫy, đồi cây.

Cây thuốc này thuộc họ cây dây leo, sống lâu năm, thường có độ dài khoảng 4 – 5m, thậm chí là 10m. Cây có nhiều cành mảnh và không có gai. Các lá mọc so le, có hình bầu dục thuôn, đầu nhọn. Quả mọng, hình cầu và có 3 cạnh với 3 hạt, khi chín có màu đỏ hoặc tím đen.

Thổ phục linh có thể thu hoạch quanh năm. Tuy nhiên, người ta thường thu vào mùa hạ, bởi đây là thời điểm dược chất của cây thuốc đạt đỉnh cao nhất. Thân và rễ sau khi hái về, được rửa sạch và cắt khúc, phơi khô.

          Hình ảnh chi tiết cây thổ phục linh

* Thành phần hóa học có trong thổ phục linh 

Qua nhiều cuộc nghiên cứu, thổ phục linh có chứa nhiều thành phần hóa học đặc biệt cũng như các hợp chất hữu cơ mang lại giá trị cao. Điển hình có thể kể đến như:

• Saponin, tannin, stigmasterol,…

• Dẫn xuất flavonoid như astilbin, neo astilbin, iso astilbin,…

• Chứa các chất nhựa, tinh bột, tinh dầu và acid hữu cơ,…

• Protein, glucid, chất xơ, vitamin C, caroten,…

* Tìm hiểu thổ phục linh có tác dụng gì? 

Chắc hẳn, thổ phục linh có tác dụng gì chính là vấn đề được nhiều độc giả quan tâm nhất trong bài viết này. Về công dụng của vị thuốc này, dưới góc nhìn của Đông y và Tây y như sau:

+  Tác dụng thổ phục linh theo Tây y

Trong Tây y, thành phần của thổ phục linh thường được ứng dụng trong một số mục đích cụ thể như:

• Chống viêm, nâng cao hệ thống miễn dịch: Các chất chống viêm steroid và hoạt chất astilbin có trong cây thuốc này giúp ngăn chặn acid uric tích tụ, kháng viêm và giảm đau rất hiệu quả.

• Điều trị dị ứng, kháng histamin: Sử dụng thổ phục linh ứng dụng trong điều trị dị ứng, co giật, khó thở,… ở mức độ nhẹ cho hiệu quả cao.

• Hỗ trợ điều trị bệnh đái tháo đường: Thành phần thuốc giúp tăng độ nhạy cảm của các thụ thể đối với insulin.

• Giảm đau nhức xương khớp và đau mỏi cơ: Cao thổ phục linh kết hợp với một số vị thuốc nam khác giúp điều trị thấp khớp, giảm đau mỏi cơ, nhức  cơ.

+ Tác dụng theo Y học cổ truyền 

Các thầy thuốc Đông y phân tích vị thảo dược thổ phục linh này cho thấy nó có vị ngọt nhạt, chát, tính bình và không độc. Vị thuốc này được quy vào kinh Can và kinh Vị.

Vậy thổ phục linh chữa bệnh gì? Trong Đông y, vị thuốc này có tác dụng trừ phong thấp, mạnh gân cốt, thanh nhiệt, tiêu độc, lợi tiểu và chữa các bệnh về xương khớp rất tốt.

            Thổ phục linh có nhiều công dụng đặc biệt

• Cách dùng thổ phục linh cho kết quả tốt:

Thổ phục linh có thể được bào chế theo nhiều cách khác nhau để ứng dụng điều trị bệnh. Các dạng thuốc điển hình mọi người thường thấy là:

• Cao thổ phục linh.

• Thổ phục linh ngâm rượu.

• Hoàn viên thổ phục linh cùng những thảo dược khác

• Sắc nước uống thổ phục linh.

Vậy khi ứng dụng điều trị bệnh cụ thể, thổ phục linh sẽ được dùng như thế nào? Cùng tìm hiểu ngay sau đây:

*  Thổ phục linh điều trị phong thấp, đau nhức xương khớp

Với bệnh phong thấp, đau nhức xương khớp, người bệnh có thể áp dụng bằng cách sau:

• Chuẩn bị: 20 – 40g thổ phục linh, 100g thịt lợn.

• Cách dùng: Sử dụng 2 nguyên liệu này hầm chung với nhau, có thể ăn cả nước lẫn cái.

* Thổ phục linh có tác dụng gì? Điều trị bệnh viêm da, vảy nến. 

Vẩy nến là căn bệnh tương đối khó chữa, cần nhiều thời gian. Nhiều người áp dụng thổ phục linh đã nhận được kết quả điều trị khá cao.

• Chuẩn bị: 40g kim cang, cây cải trời 80g.

• Cách dùng: Sắc 2 vị thuốc trên với 6 bát nước. Đun sôi và vặn nhỏ lửa cho nước cạn đến khi còn khoảng 3 bát thì dừng. Chia phần thuốc thành 4 lần uống trong một ngày vào các buổi sáng, trưa, chiều, tối. Nên dùng liên tục khoảng 2 – 3 tháng để cảm nhận được rõ hiệu quả.

Bệnh vảy nến có thể dùng thổ phục linh điều trị

* Trị bệnh thấp khớp bằng thổ phục linh 

Bệnh thấp khớp gây ra nhiều bất tiện trong cuộc sống của người bệnh, bên cạnh cảm giác đau đớn còn khiến người mắc khó khăn trong vận động.

• Chuẩn bị: Thổ phục linh, thạch cao, hy thiêm, ké đầu ngựa, ngạch mễ mỗi loại 20g. Ý dĩ, chi mẫu, liên kiều, đan sâm, tang chi, phòng phong, bạch thược mỗi loại 12g, xương truật, quế chi mỗi loại 8g. Kê huyết đằng, tỳ giải, ngân hoa mỗi loại 16g và cam thảo 6g.

• Cách dùng: Dùng tất cả các dược liệu đã chuẩn bị sắc với nước, mỗi ngày 1 thang, chia ra làm 2 – 3 lần uống trong ngày.

* Hỗ trợ điều trị các bệnh suy tim, lo âu, mất ngủ, ngủ không sâu giấc

Những người thường xuyên bị mất ngủ, hay lo lắng, trầm uất có thể thử áp dụng bài thuốc sau đây:

Cách 1: Dùng 16g thổ phục linh hấp cách thủy 2 tiếng, sau đó dùng 60g hạt sen khô ngâm với nước ấm 20 phút và luộc sơ, cho vào nồi hấp chung với thổ phục linh đến khi chín mềm. Ăn khi nóng, mỗi tuần có thể dùng 3 – 4 lần.

Cách 2: Dùng 12g thổ phục linh, 16g long nhãn, 40g hạt sen khô, tàu hũ ky hoặc tim lợn 100g. Đem hạt sen luộc sơ và đem chưng cách thủy cùng các nguyên liệu khác trong khoảng 2 giờ. Ăn khi nóng và mỗi tuần có thể ăn 3 – 5 lần.

* Giảm viêm, trị dị ứng với cây thổ phục linh

Thổ phục linh ngâm rượu là một trong những cách bào chế loại thảo dược này chữa bệnh dị ứng. Cách làm như sau:

• Chuẩn bị: 20g – 50g thổ phục linh.

• Cách dùng: Dùng số thổ phục linh đã chuẩn bị để ngâm rượu hoặc sắc nước uống hàng ngày. Các triệu chứng dị ứng sẽ được đẩy lùi nhanh chóng.

• 

           Thổ phục linh được bảo quản đựng trong hộp

Các bài thuốc điều trị bệnh bằng thổ phục linh

* Lưu ý khi sử dụng vị thuốc thổ phục linh